بسم الله الرحمن الرحیم

انسان کامل را به اسامی گوناگون اسم میبرند و هر اسمی اشارتی به شأنی از شئون آن دارد،و به بیان متین مرحوم شیروانی در گلشن هشتم بستان السیاحه(ط1-چاپ رحلی-ص281):"انسان کامل را به اسامی مختلفه خوانده اند و از وجهی و مناسبتی باسمی مسمی کرده اند،من جمله قطب و اسرافیل و جبرائیل و میکائیل و آدم گفته اند:

قطب وقت است او و اسرافیل جان                       مرده سازد زنده سازن در زمان

گر سرافیلش بخوانی تو رواست                          جبرئیلش گر بگویی تو بجاست

اوست میکائیل ارزاق حضور                             اوست عزرائیل نفس پر شرور

آدم کل است و مسجود ملک                             غایب ایجاد و مقصود فلک

نوحش گفته اند برای آنکه نجات دهنده از طوفان بلاست،و ابراهیم گفته اند زیرا که از نار هستی گذشته و نمرود خواهش را کشته و خلیل حضرت حق گشته،و موسی نامیدند جهت اینکه فرعون هستی را به نیل نیستی غرق نموده و طور قرب مناجات میکند،و خضر گفته اند برای آنکه آب حیوان علم لدنی خورده و به حیات جاودانی پی برده است،و الیاس و داود و سلیمان و مهدی و هادی و صاحب الأمر و صاحب الزمان و غوث و سواد أعظم و ام القری و امثال اینها بعباراتی و استعاراتی حضرت انسان کامل را نام میبرند..."انتهی باختصار.

شرح فص حکته عصمتیه فی کلمه فاطمیه ص 62